САНДЫҚ МОНИТОРИНГ ЖӘНЕ ОҚУ АНАЛИТИКАСЫ: МЕКТЕП БАСҚАРУДАҒЫ ЖАҢА БАҒЫТ

        Қазіргі білім беру жүйесі қарқынды цифрландыру кезеңінен өтуде. Мектеп жұмысының тиімділігін арттыру, оқу сапасын бақылау, басқару шешімдерін дәл қабылдау үшін сандық мониторинг пен оқу аналитикасының маңызы айрықша артып отыр. Бұл бағыттар білім беру мекемелерінің дамуын жаңа деңгейге көтеріп, басқару мәдениетіне тың серпін беруде.

        Сандық мониторинг – мектеп қызметіне қатысты барлық мәліметті электронды форматта жинау, сақтау және талдау процесі. Ол оқу үлгерімін, оқушы қатысуын, тәрбие жұмысының көрсеткіштерін, мұғалімдердің кәсіби дамуын, мектеп инфрақұрылымын және басқа да көрсеткіштерді нақты деректер арқылы бақылауға мүмкіндік береді.

       Сандық мониторингтің ерекшеліктері:

• ақпараттың жедел әрі автоматты түрде жаңартылуы;

• деректердің дәлдігі мен ашықтығы;

• басқару шешімдерінің нақты фактілерге негізделуі;

• уақытты үнемдеу және адами факторды азайту.

       Бұл құралдар мектеп басшылығына стратегиялық жоспарлауды сауатты жүргізуге, оқу үдерісіндегі кемшіліктерді дер кезінде анықтауға мүмкіндік береді.

       Оқу аналитикасының рөлі: Оқу аналитикасы – оқушылардың оқу жетістіктерін, мінез-құлық динамикасын, қатысуын және оқу әрекетін терең талдап, болашақта олардың білім нәтижелерін болжауға арналған тәсілдер жиынтығы.

       Бүгінде оқу аналитикасы көптеген дамыған елдердің мектептерінде негізгі басқару құралына айналып келеді.

       Оқу аналитикасының негізгі бағыттары:

• Оқу үлгерімін болжау: оқушының бағалары мен қатысуын талдау арқылы тәуекел топтарын анықтау;

• Деректер негізінде жеке оқу траекториясын құру;

• Мұғалім жұмысының тиімділігін бағалау;

• Қатысу мониторингі арқылы тәртіп пен мотивацияны бақылау;

• Білім сапасының жалпы тенденциясын анықтау.

       Аналитика білім беру ортасында дәлелге негізделген басқару мәдениетін қалыптастырады.

       Сандық мониторинг пен оқу аналитикасын енгізу мектеп жұмысына келесі артықшылықтарды береді:

       1. Жедел шешім қабылдау: Деректерді нақты уақыт режимінде алу – оқу үдерісіндегі қиындықтарды ерте анықтап, шұғыл шаралар қолдануға мүмкіндік береді.

      2. Оқушыға бағытталған білім беру: Аналитикалық жүйелер әр оқушының оқу қарқынын, мықты және әлсіз тұстарын көрсетеді. Бұл ақпарат жеке оқу жоспарын құруға жағдай жасайды.

       3. Мұғалім еңбегін әділ бағалау: Оқу аналитикасы мұғалімнің сабақты жоспарлау, бағалау, оқушымен кері байланыс жүргізу сияқты жұмыс көрсеткіштерін айқын көрсетеді.

      4. Ашықтық пен тиімді коммуникация: Ата-аналар электронды журнал және мобильді қосымшалар арқылы баласының оқуына қатысып, ақпаратқа ашық қол жеткізе алады.

     5. Мектеп стратегиясын тиімді жоспарлау: Жиналған деректердің негізінде мектеп басшылығы келесі оқу жылына нақты жоспар құрып, ресурстарды тиімді бөледі.

      Жаңа технологияларды енгізуде бірқатар мәселелер туындайтыны белгілі:

• мұғалімдердің цифрлық құзыреттілігінің жеткіліксіздігі;

• интернет жылдамдығы мен техникалық қорлардың шектеулі болуы;

• деректер қауіпсіздігіне қатысты қауіптер.

        Бұл қиындықтарды шешу үшін жүйелі оқыту, мектеп инфрақұрылымын жаңарту, деректерді қорғау мәдениетін қалыптастыру қажет.

        Сандық мониторинг пен оқу аналитикасы – мектеп басқарудағы заманауи, тиімді әрі болашағы зор бағыт. Бұл құралдар оқу сапасын арттыруға, оқушылардың жеке дамуына жағдай жасауға, мұғалімдер жұмысын жетілдіруге және басқару шешімдерін дәл қабылдауға мүмкіндік береді. Сондықтан оқу аналитикасы мен сандық мониторингті дамыту – білім беру жүйесін жаңғыртудың маңызды қадамдарының бірі.

 Тлеуова Гулшат Аманбаевна,  

Хиуаз Доспанова атындағы №28 ЖББМ

директорының оқу ісі жөніндегі орынбасары.

 Жетісай ауданы.