ҚАҢҚАЛАР КӨЛІ

     Қайда орналасқан: Чамоли округі, Уттараханд, Үндістан

       Гималайдағы қаңқалар көлі, оның ресми атауы Роопкунд, шамамен теңіз деңгейінен 5000 метр биіктікте орналасқан және көбінесе мұзбен жабылған. Су айдыны өзінің қорқынышты лақап атын 1942 жылы Ұлттық саябақтың орманшы Нанда Деви  оның жағасында және түбінде адам қаңқасының жүздеген сынықтарын тапқаннан кейін алды. Шын мәнінде, олар туралы ақпарат XIX ғасырдың соңында келген болатын, бірақ ол уақыттарда бұл ақпаратқа жеткілікті көңіл бөлінбеген болатын. Ал өткен ғасырдың 40-жылдарында ғалымдар бұл жаңалыққа өте қызығушылық танытып, оны зерттеуге кірісті. Алайда, қазірдің өзінде, ондаған жылдар өткен соң, оның құпиясы толық ашылған жоқ.

        Қалдықтары табылған адамдардың саны 500-ден 600-ге дейін өзгеретінін білуге болады. Сонымен қатар, сүйектердің көміртекті талдауы олардың әртүрлі жылдары ғана емес, әртүрлі ғасырларда өлген бірнеше топтарға жататынын көрсетті. Мысалы, ең көне сүйектер VIII ғасырға, ал көп бөлігі XVIII ғасырға жатады. Көптеген адамдардың мұздық көлінің жағасында аяқталуының себептеріне келетін болсақ, олардың көп бөлігіне биіктіктен бас сүйектеріне құлаған дөңгелек крикет доп тәрізді заттардан зақым келген екен. Соған орай саяхатшылар тобы кенеттен соққан алып бұршақты дауылдан зардап шекті деген теория да алға тартылды, бірақ ол әлі толық дәлелденген жоқ. Сондай-ақ, осы аймақта тұратын халықтың осы маңда тұратын құдай ана туралы ежелгі әні бар екенін атап өткен жөн, ол өзінің таулы ғибадатханасын бұзған бөтен адамдарды жазалап, оларға өлім жаңбырын төгіп тастаған екен.

       Қаңқалардың кейбір бөліктері әлі күнге дейін су қоймасының жағасында жатыр. Ал түбіне батырылған қалдықтарды мұз еріген кезде жылына бір ай ғана көруге болады. Көл орналасқан аймақ, қараңғы даңққа қарамастан, экотуризмнің танымал бағыты болып табылады.