АЭС САЛЫНСА ОҒАН ҚАНДАЙ РЕАКТОРЛАР ҚОЛДАНЫЛАДЫ?

          Егер де алдағы алдағы сайлауда азаматтарымыз елімізде АЭС салуға өз ризашылықтарын білдірсе, онда Балқашта салынатын АЭС-ке  қандай реактор түрін таңдалады? Бұл жөніңнде сарапшы, атом энергиясы институтының реактордан тыс сынақтар бөлімінің бастығы Асан Ақаев өз пікірін айтты.

         – Бұл маңызды құрылыс үшін ІІІ және ІІІ + буын реакторлары қарастырылады. Осы реакторлар мүмкіндігінше қауіпсіз. Бір-бірін қайталайтын пассивті және белсенді қауіпсіздік жүйелері бар. Пассивті қауіпсіздік жүйелері сыртқы энергияны қажет ет­пейді әрі табиғи физикалық заңдардың әсеріне қабілетті. Мысалы, ауырлық күші реакторды қауіпсіз күйге келтіру үшін оператор қателескен жағдайда немесе әрекетсіздік орын алса да оң нәтижесін береді. Пассивті салқындату жүйелері қазіргі уа­қытта персонал тарапынан толық әре­кетсіздік кезінде 3 тәу­лік ішінде апаттық реактордан жылуды дербес бұруға қабілетті, – деп түсіндірді сарапшы.

           Ма­ман­дан­дырылған физи­ка­лық кедергілердің жиынтығы, апатқа қарсы әрекет ету шара­ла­рының кешені қазіргі заманғы АЭС-тің терең эшелондалған қорғанысын құрайды. Ядролық бөліну реакциясы кезінде пайда болатын радионуклидтердің шығуына алғашқы физикалық кедергі – ядролық отынның өзі. Осы тұстағы нәзік байланыс­ты ұғынуымыз қажет. Екінші тосқауыл – ядролық отын ор­на­ласқан отын бөлетін эле­менттің герметикалық металл қабығы. Ал қалыңдығы шамамен 20 см. болат реактордың корпусы үшінші тосқауыл болады. Төртінші тос­қауыл – бастапқыда 8 балдық жер сілкінісіне, су тасқынына және тіпті сағатына 720 шақырым жылдамдықпен ұшатын 400 тон­налық ұшақпен соқтығысуға төзімді қос герме­ти­калық контаймент.

          Сол себепті де мамандар көпшілікті АЭС  мәселесінде алаңдамауға шақыруда.

Аманбай САРБАСОВ,

Жетісай ауданы.