ЕЛІМІЗДІҢ БАСТЫ ҚҰЖАТЫ

         Біздің елімізде Ата Заң барлық құжаттардың қайнар көзі, бастауы болып табылады. Кез-келген мемлекеттік орган, мекеме, ұйым өзінің қызметінде Конституцияны басшылыққа ала отырып, сол бойынша өз қызметтерін жүзеге асырады.

        1993 жылғы 28 қаң­тар­да қабылданған бас құ­жаттың кейбір тарауларына өзге­рістер мен толықтырулар енгізіліп, 1995 жылы 30 тамызда қазіргі Ата Заңымыз қабылданды.

        Ата Заңымыз – бейбіт­шілік пен ынтымаққа, еркіндік пен теңдікке апаратын даңғыл жол болып табылады. Тоғыз бөлімнен тұратын Ата Заңда еліміздің азаматтарына толық жағдай жасалған.  Енді осы басты құжаттың кейбір жерлеріне тоқталып өтейік.

       Конституцияның 1-бабында мем­лекетіміздің ең қымбат қазы­на­сы – адам және оның өмірі, құ­қықтары мен бостандықтары деп көрсетілген. Сонымен қатар, аза­маттың жеке бостандығы, консти­ту­циялық құқықтары бекітілген. Атап айтқанда, олар адамның жеке өмі­ріне, қадір-қасиетіне қол сұғыл­мауы, әркімнің өзінің және отба­сылық құпиясының болуы, абы­ройы мен ар-намысының қорға­луы, әркімнің өзінің жеке салым­дары мен жинаған қаражатының, жазылған хаттарының, телефон арқылы сөйлескен сөздерінің, пош­та, телеграф арқылы және басқа да жол­дармен алысқан хабарларының құ­пиялылығының сақталуы, қай ұлт­қа, қай партияға және қай дінге жата­тынын өзі анықтауға және оны көр­сету-көрсетпеуге хақылы екені, ана тілі мен төл мәдениетін пайда­лануы, қарым-қатынас, тәрбие, оқу және шығармашылық тілін таңдап алуы.

        Сонымен бірге, мемлекетіміз Ата Заңымыз аясында Қазақстан халқының тілдерін үйрену мен дамыту үшін жағдай туғызуға қамқорлық жасай­ды және жасап та келеді. Сондай-ақ, Қазақстан Республикасының азаматтары шет елдерде жүрген кезде мемлекеттің қорғауында бо­лады. Жеке меншік мүлкі, отбасы, ар-ожданы мен жеке басының өмірі заңдармен қорғалады. Азаматтар тегін орта білім алуға, мемлекет кепіл берген тегін медициналық көмек алуға құқылы, сонымен қатар, ақылы медицина­лық жәрдем алу заңдарда белгі­лен­ген негіздер мен тәртіп бойынша жүргізіледі.

          Мемлекет медицинамен қамту және білім беру, ауқымды тұрғын үй құры­лысы, еңбекақы мөл­шерін және әлеуметтік тө­лем­дерді көбейту, азаматтар мен кәсіп­кер­лердің салық ауыртпашылығын төмендету сияқты әлеуметтік мәселе­лерді бұрынғыдан гөрі ұтымды шешуге қол жеткізді. Осының бәрі Ата Заңысызда атап көрсетілгендей, мемлекетіміздің өз азаматтарына жасап жатқан қамқорлығы болып табылады.

Кулбайра БЕКЕНОВА,

Жетісай өңірлік мемлекеттік архивінің Асықата бөлімі архивисі.